Υπάρχει άραγε λόγος να βλέπουμε πλέον τα κλασικά έργα; Έχουν ακόμη κάτι να μας πουν ιστορίες γραμμένες πριν από ογδόντα χρόνια; Η πρώτη σκέψη είναι πως όχι. Πως ο κόσμος έχει αλλάξει, πως οι εποχές της Μπλανς Ντιμπουά έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Κι όμως, η παράσταση του Δημήτρη Καραντζά στο Θέατρο Αριστοτέλειον έρχεται να αποδείξει το αντίθετο. Γιατί όσο κι αν αλλάζουν οι δεκαετίες, οι άνθρωποι μένουν ίδιοι. Με τις ίδιες ανάγκες, τις ίδιες ψευδαισθήσεις, τον ίδιο ανομολόγητο πόθο να αγαπηθούν.
«Λεωφορείο ο Πόθος» η υπόθεση του έργου
Το «Λεωφορείο ο Πόθος» του Τενεσί Ουίλιαμς διαδραματίζεται στη Νέα Ορλεάνη, μέσα στο φτωχικό σπίτι της Στέλλας και του Στάνλεϋ Κοβάλσκι. Η άφιξη της αδελφής της, της Μπλανς Ντιμπουά, ταράζει τη φαινομενική ηρεμία του σπιτιού και φέρνει στην επιφάνεια το χάσμα ανάμεσα σε δύο κόσμους: τον παλιό, ρομαντικό και φθαρμένο κόσμο της Μπλανς, και τον νέο, ωμό και βίαιο κόσμο του Στάνλεϋ. Η σύγκρουσή τους δεν είναι απλώς προσωπική — είναι συμβολική. Εκείνη υπερασπίζεται τη φαντασία, την ευγένεια, τη λεπτότητα· εκείνος πιστεύει μόνο στη δύναμη, στη σάρκα, στην επιβολή. Στο τέλος, η πραγματικότητα νικά, αλλά με τίμημα την ψυχή της Μπλανς.
Διαχρονικά επίκαιρο
Παρότι γράφτηκε το 1947, το έργο του Ουίλιαμς παραμένει απολύτως σύγχρονο. Μιλά για την ψευδαίσθηση απέναντι στην αλήθεια, για την ψυχική φθορά, για τη θέση της γυναίκας σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο που συγχωρεί τη βία αλλά όχι την ευαισθησία. Η Μπλανς κουβαλά μέσα της την ενοχή και τη νοσταλγία ενός χαμένου ονείρου· είναι μια γυναίκα που αρνείται να δει τη φθορά της, γιατί γνωρίζει πως μόλις την αντικρίσει, δεν θα αντέξει. Ο Στάνλεϋ, αντίθετα, είναι η προσωποποίηση της βίας που γεννά η ανάγκη για κυριαρχία — ένας άντρας που ζει μόνο με το ένστικτο. Κι ανάμεσά τους, η Στέλλα, εγκλωβισμένη ανάμεσα στην τρυφερότητα και την εξάρτηση, προσπαθεί να κρατήσει τις ισορροπίες σε έναν κόσμο που καταρρέει.
Κριτική παράστασης
Η παράσταση του Δημήτρη Καραντζά καταφέρνει να αποδώσει αυτή την εσωτερική ένταση με τρόπο βαθιά ανθρώπινο, σχεδόν σωματικό. Οι δύο και πλέον ώρες κυλούν σε μια ανάσα, χωρίς καμία κοιλιά, γεμάτες συναισθηματικά χτυπήματα που δεν αφήνουν τον θεατή να ανασάνει. Η σκηνοθεσία ισορροπεί ανάμεσα στο ρεαλιστικό και το ποιητικό, χωρίς υπερβολές, αφήνοντας χώρο στους ηθοποιούς να «κατοικήσουν» τους ρόλους τους.
Η Αλεξία Καλτσίκη, ως Μπλανς Ντιμπουά, παραδίδει μια ερμηνεία εξαιρετικής λεπτότητας και δύναμης. Δεν παίζει απλώς τη Μπλανς· τη ζει, την αναπνέει, την κουβαλά σαν τραύμα. Κάθε της κίνηση, κάθε ράγισμα στη φωνή της, αποκαλύπτει μια γυναίκα που προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στην ομορφιά που η ίδια επινόησε. Ο Αινείας Τσαμάτης, ως Στάνλεϊ, είναι εκρηκτικός χωρίς να γίνεται μονοδιάστατος. Πίσω από τη βία του φαίνεται μια απελπισμένη ανάγκη για έλεγχο και επιβεβαίωση. Οι δύο τους συνθέτουν ένα εκρηκτικό δίπολο, γεμάτο αντιφάσεις, που φέρνει στην επιφάνεια όλη την ουσία του έργου του Ουίλιαμς. Την αιώνια πάλη ανάμεσα στο όνειρο και την πραγματικότητα, ανάμεσα στην ευαισθησία και την ωμότητα.
Το «Λεωφορείο ο Πόθος» του Καραντζά δεν είναι απλώς μια ακόμη ανάγνωση ενός κλασικού έργου. Είναι μια εμπειρία συναισθηματικής έντασης, ένα ταξίδι που αποδεικνύει πως τα μεγάλα έργα δεν γερνούν ποτέ. Κι αυτό γιατί μιλούν πάντα για τον άνθρωπο, κι αυτός, όσο κι αν αλλάζει ο κόσμος γύρω του, παραμένει ο ίδιος.
Παραστάσεις στην Θεσσαλονίκη μέχρι και τις 9 Νοεμβρίου 2025.