Περπατάς στην οδό Ολύμπου, δίπλα από την Αρχαία Αγορά. Κάτω ακριβώς από τα πόδια σου, το έδαφος κρύβει τα ίχνη μιας “βαριάς βιομηχανίας” της αρχαιότητας.
Στο σημείο όπου εκτείνεται τμήμα του Ρωμαϊκού Ωδείου, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως κάτι εντυπωσιακό: ένα αυτοκρατορικό νομισματοκοπείο. Τα ευρήματα όχι μόνο επιβεβαιώνουν τη χρήση του χώρου, αλλά μας αποκαλύπτουν με λεπτομέρεια την προηγμένη τεχνική της νομισματοκοπίας εκείνης της εποχής.
Τι αποκάλυψε η ανασκαφή;
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν τέσσερις χαλκευτικούς κλιβάνους και μήτρες πηλού. Ο εξοπλισμός αυτός χρησίμευε για την παραγωγή χυτών δισκόμορφων «πετάλων», τα οποία στη συνέχεια μετατρέπονταν σε νομίσματα.
Οι μήτρες που βρήκαν οι ερευνητές παρουσίαζαν πέντε διαφορετικά μεγέθη «πετάλων». Αυτό σημαίνει ότι το εργαστήριο παρήγαγε διάφορες υποδιαιρέσεις νομισμάτων, καλύπτοντας μεγάλο εύρος των οικονομικών συναλλαγών.
Η τέχνη του χρήματος: Πώς λειτουργούσε το σύστημα;
Πώς ακριβώς έφτιαχναν τα χρήματα οι Ρωμαίοι τεχνίτες της Θεσσαλονίκης; Η διαδικασία ήταν περίπλοκη και ευφυής:
- Το Κερί: Οι τεχνίτες μοίραζαν κερί σε πλάκες με κυκλικές βαθύνσεις.
- Ο Πυρήνας: Στη συνέχεια, περιέβαλαν το κερί με μια δεύτερη πλάκα, δημιουργώντας τον πυρήνα για τη χύτευση του μετάλλου.
- Η Σύνδεση: Χρησιμοποιώντας πηλό, συνέδεαν έξι τέτοιες κατασκευές μεταξύ τους. Έτσι, δημιουργούσαν ένα σύστημα ικανό να παράγει 192 «πέταλα» ταυτόχρονα.
- Η Χύτευση: Μετά το ψήσιμο, το κερί έλιωνε και έφευγε (τεχνική του χαμένου κεριού). Αυτό δημιουργούσε κενούς χώρους στα «πέταλα». Εκεί οι τεχνίτες έχυναν το λιωμένο μέταλλο, το οποίο έπαιρνε το σχήμα του νομίσματος.
Δύο αιώνες οικονομικής ισχύος
Το νομισματοκοπείο δεν ήταν μια ευκαιριακή εγκατάσταση. Λειτούργησε για περίπου δύο αιώνες, από τα τέλη του 2ου / αρχές 3ου αι. μ.Χ. έως το τέλος της επίσημης δημόσιας λειτουργίας της Αρχαίας Αγοράς (τέλη 4ου αι. μ.Χ.).
Η παρουσία μιας τόσο οργανωμένης μονάδας παραγωγής χρήματος αναδεικνύει τη σημασία της Θεσσαλονίκης. Η πόλη κατείχε κεντρικό ρόλο στο διοικητικό σύστημα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, διαθέτοντας τεράστια οικονομική και πολιτική ισχύ.
Οίκος Ανοχής στην Αρχαία Αγορά: Η ανακάλυψη που σόκαρε τη Θεσσαλονίκη