Πίνεις τον καφέ σου στο Μακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (νυν MOMus), μέσα στην ΔΕΘ. Κοιτάζεις τα έργα σύγχρονης τέχνης. Πόσοι όμως γνωρίζουν ότι ακριβώς κάτω από τα πόδια τους, το έδαφος κρύβει τα μυστικά της αρχαίας Θεσσαλονίκης;
Το έδαφος της Διεθνούς Έκθεσης, από την οδό Μελενίκου έως την Πανεπιστημιούπολη και το Γ΄ Σώμα Στρατού, φιλοξενούσε κάποτε το Ανατολικό Νεκροταφείο της πόλης. Σήμερα, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης μας προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία να δούμε αυτή την ιστορία… μέσα από το πάτωμα.
Ο τάφος κάτω από το γυάλινο δάπεδο του Καφέ
Στην επόμενη επίσκεψή σου στο καφέ του μουσείου, ρίξε μια ματιά κάτω από το γυάλινο δάπεδο. Εκεί θα δεις τμήμα ενός ταφικού κτίσματος.
Έναν υπόγειο ταφικό θάλαμο με ισχυρούς, λιθόκτιστους εξωτερικούς τοίχους. Αν και οι αρχαιολόγοι δεν βρήκαν κινητά ευρήματα (κτερίσματα) για να το χρονολογήσουν με ακρίβεια, η ανασκαφέας Μ. Τσιμπίδου-Αυλωνίτη το τοποθετεί μορφολογικά στον 1ο αιώνα μ.Χ. Μάλιστα, μέσα στους εξωτερικούς τοίχους του μνημείου, οι αρχαίοι προσάρμοσαν αργότερα ένα δεύτερο ταφικό συγκρότημα.
Ευρήματα στο εσωτερικό του Μουσείου
Εκπλήξεις υπάρχουν και εντός του εκθεσιακού χώρου. Κάτω από γυάλινο δάπεδο, οι επισκέπτες βλέπουν έναν κιβωτιόσχημο πλινθόκτιστο τάφο. Ο τάφος χρονολογήθηκε στον 3ο αιώνα μ.Χ. και ξεχωρίζει για την πολυτέλειά του. Τα εσωτερικά τοιχώματα και το δάπεδό του φέρουν επένδυση από μαρμάρινες πλάκες.
Ο αρχαίος δρόμος στο υπόγειο
Ίσως το πιο εντυπωσιακό εύρημα υπάρχει στο υπόγειο του μουσείου. Εκεί, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως ένα εξαιρετικά διατηρημένο τμήμα λιθόστρωτου δρόμου της ρωμαϊκής περιόδου.
Τα χαρακτηριστικά του δρόμου:
- Μέγεθος: Μήκος 12,30μ. και πλάτος 4,20μ.
- Προσανατολισμός: Έχει κατεύθυνση ΒΔ-ΝΑ. Οι αρχαιολόγοι εκτιμούν ότι ξεκινούσε από την Κασσανδρεωτική Πύλη (περίπου στο Συντριβάνι) και διέσχιζε το νεκροταφείο.
- Ποιότητα: Οι κατασκευαστές πρόσεξαν ιδιαίτερα τις πλευρές του, χρησιμοποιώντας επιλεγμένους λίθους. Μάλιστα, έδωσαν στην επιφάνεια ελαφρά κλίση για να φεύγουν τα νερά της βροχής.
Αν και οι ανασκαφές εντόπισαν τμήματα και άλλων δρόμων στα νεκροταφεία της πόλης, ο συγκεκριμένος αποτελεί μοναδικό παράδειγμα τόσο επιμελημένης κατασκευής.