Στην ανατολική Θεσσαλονίκη, η Βίλα Αχμέτ και Γιουσούφ Καπαντζή (γνωστή στους παλαιότερους ως πρώην κτίριο ΝΑΤΟ) αποτελεί ένα μνημείο με πολυεπίπεδη ιστορία. Η ιστορία της ξεκινά στα τέλη του 19ου αιώνα. Ο διάσημος αρχιτέκτονας Πιέρο Αριγκόνι (Pierro Arrigoni) σχεδίασε αυτό το κομψοτέχνημα, το οποίο έμελλε να φιλοξενήσει από πρίγκιπες και πρωθυπουργούς, μέχρι τις σκοτεινές υπηρεσίες της Γκεστάπο.
Πέρα από την λαμπερή επιφάνεια, η βίλα κρύβει ιστορίες μυστηρίου και θρύλους, που προσδίδουν έναν αέρα μαγείας σε αυτόν τον πολύπλοκο πολιτιστικό θησαυρό.
Στολίδι στη «Λεωφόρο των Εξοχών»
Η βίλα αποτελεί ένα από τα ελάχιστα σωζόμενα δείγματα της πάλαι ποτέ «Λεωφόρου των Εξοχών» (σημερινή Λεωφόρος Βασιλίσσης Όλγας). Ο δρόμος αυτός αποτελούσε κάποτε έναν εντυπωσιακό άξονα όπου η παράδοση συναντούσε την πολυτέλεια. Οι προνομιούχοι της εποχής έχτιζαν εδώ τις κατοικίες τους, δημιουργώντας καταπράσινους κήπους και κτίρια που αντανακλούσαν την αίγλη της Θεσσαλονίκης. Σήμερα, καθώς περπατάς κατά μήκος της λεωφόρου, βλέπεις τις βίλες αυτές να αναδύονται ως ζωντανές μαρτυρίες της ιστορίας.
Η υπογραφή του Πιέρο Αριγκόνι
Αρχιτεκτονικά, η Βίλα Καπαντζή ξεχωρίζει. Ο Αριγκόνι δημιούργησε έναν μοναδικό, εκλεκτικιστικό συνδυασμό περιόδων και στυλ:
- Πολυτέλεια: Η ποικιλία υλικών, όπως η πέτρα και το μάρμαρο, προσδίδουν αίσθηση ανθεκτικότητας.
- Λεπτομέρεια: Οι γραμμές του κτιρίου, οι κολώνες και τα πλούσια διακοσμητικά στοιχεία συνθέτουν έναν πολύπλοκο χαρακτήρα.
- Η προσθήκη του ’50: Κατά τη δεκαετία του ’50, όταν το κτίριο στέγασε το ΝΑΤΟ, πρόσθεσαν νέα χαρακτηριστικά. Οι γεωμετρικές γραμμές και η λειτουργικότητα εκείνης της περιόδου έδωσαν έναν αυστηρό, στρατιωτικό τόνο που έρχεται σε ενδιαφέρουσα αντίθεση με τον ρομαντισμό του 19ου αιώνα.
Το σκοτεινό κεφάλαιο: Έδρα της Γκεστάπο
Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, η Βίλα διαδραμάτισε τον πιο σκοτεινό ρόλο της ιστορίας της. Το κτίριο στέγασε το επιτελείο της Γκεστάπο, της γερμανικής ασφάλειας και των κατασταλτικών υπηρεσιών. Οι τοίχοι της βίλας “είδαν” ανακρίσεις και βασανιστήρια, καθώς εκτός από κτίριο διοίκησης, λειτουργούσε και ως χώρος κράτησης. Η συνύπαρξη της αρχιτεκτονικής ομορφιάς με τα φρικιαστικά γεγονότα της εποχής, αναδεικνύει τον διφορούμενο και τραγικό χαρακτήρα του μνημείου.
Υπόγειες στοές και φαντάσματα: Οι αστικοί θρύλοι
Όπως συμβαίνει με πολλά ιστορικά κτίρια που κουβαλούν “βαριά” ενέργεια, έτσι και αυτή η βίλα γεννά μαγευτικές ιστορίες.
- Το Υπόγειο Δίκτυο: Ένας δημοφιλής θρύλος μιλά για την ύπαρξη κρυμμένων υπόγειων στοών. Σύμφωνα με τις φήμες, το δίκτυο αυτό συνέδεε τη βίλα με άλλα κτίρια της περιοχής και χρησίμευε είτε ως καταφύγιο, είτε ως οδός διαφυγής.
- Ανεξήγητα Φαινόμενα: Οι λάτρεις του μυστηρίου μεταφέρουν αφηγήσεις για φαντάσματα και παράξενους θορύβους τα βράδια.
Αν και οι περισσότερες ιστορίες ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας, προσθέτουν αναμφίβολα γοητεία για όσους αναζητούν το μυστήριο στην πόλη.
Η Βίλα σήμερα
Σήμερα, το ιστορικό κτίριο (Βασιλίσσης Όλγας 105) ανήκει στον επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη. Όπως και άλλα διατηρητέα ιδιοκτησίας του, παραμένει προς το παρόν αναξιοποίητο και μη επισκέψιμο για το κοινό. Ωστόσο, μπορείς να θαυμάσεις την εξαιρετική αρχιτεκτονική του περπατώντας στην οδό Βασιλίσσης Όλγας, αλλά και από την πίσω πλευρά, στην οδό Ανδρούτσου, αφήνοντας τη φαντασία σου να ταξιδέψει σε άλλες εποχές.
Λευκός Πύργος: Το σύμβολο της Θεσσαλονίκης, η ιστορία του και η σημερινή εμπειρία επίσκεψης