Πόσα μπορεί να αφηγηθεί ένα καρβέλι ψωμί για την ιστορία μιας πόλης; Στη Θεσσαλονίκη, αρκετά. Από τα αρτοποιεία της παλιάς αγοράς μέχρι τις συνταγές που έφεραν μαζί τους διαφορετικές κοινότητες, το ψωμί αποτελεί μέρος μιας γαστρονομικής παράδοσης που διαμορφώθηκε μέσα από αιώνες συνύπαρξης και πολιτισμικών ανταλλαγών.
Αυτή την πλευρά της πόλης επιχειρεί να αναδείξει η δράση «Φουρνίσματα Θεσσαλονίκης – Γεύση, Μνήμη, Πολιτισμός, Εξέλιξη», που διοργανώνει ο Δήμος Θεσσαλονίκης, μέσω του Τμήματος Τουρισμού, στο πλαίσιο της Philoxenia – Hotelia 2026. Από τις 13 έως τις 15 Νοεμβρίου, αρτοποιοί, σεφ και εκπρόσωποι των κοινοτήτων της Θεσσαλονίκης παρουσιάζουν παραδοσιακές συνταγές, δείχνουν ζωντανά πώς παρασκευάζουν ψωμί και προζύμι και μεταδίδουν γνώσεις γύρω από την αρτοποιία και τη γαστρονομική ιστορία της πόλης.
Από το παραδοσιακό προζύμι στο κουλούρι Θεσσαλονίκης
Στο Περίπτερο 15 της Philoxenia, οι επισκέπτες θα συναντήσουν έναν ειδικά διαμορφωμένο χώρο με ιστορικά σκηνικά και παραδοσιακά εργαλεία αρτοποιίας. Εκεί, η ιστορία του ψωμιού θα παρουσιαστεί μέσα από τις πρώτες ύλες, τις τεχνικές και τις συνταγές που διαμόρφωσαν την αρτοποιητική παράδοση της Θεσσαλονίκης.
Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στην παρασκευή ενός παραδοσιακού καρβελιού. Οι παρουσιάσεις περιλαμβάνουν διαφορετικές ποικιλίες σιτηρών, τεχνικές ζυμώματος, την παρασκευή προζυμιού και τη διαδικασία αργής ωρίμανσης της ζύμης. Ξεχωριστή θέση έχει, φυσικά, το κουλούρι Θεσσαλονίκης, ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα προϊόντα της τοπικής γαστρονομίας, που θα παρουσιαστεί τόσο μέσα από την ιστορία του όσο και μέσα από ζωντανές επιδείξεις παρασκευής.
Για όσους ενδιαφέρονται περισσότερο για τη σύγχρονη γαστρονομία, το πρόγραμμα περιλαμβάνει και δημιουργικές προσεγγίσεις που αξιοποιούν το ψωμί και τα ζυμαρικά με διαφορετικό τρόπο. Η ιδέα είναι να φανεί πώς ένα τόσο οικείο υλικό μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για νέες συνταγές, χωρίς να χάνει τη σύνδεσή του με την παράδοση.
Εβραϊκές, ποντιακές και αρμενικές συνταγές στο ίδιο τραπέζι
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της διοργάνωσης είναι η παρουσία συνταγών που συνδέονται με τις διαφορετικές κοινότητες της Θεσσαλονίκης. Η εβραϊκή, η ποντιακή και η αρμενική γαστρονομική παράδοση συμμετέχουν στο πρόγραμμα, θυμίζοντας ότι η κουζίνα της πόλης δεν διαμορφώθηκε από μία μόνο πολιτισμική επιρροή.
Την Παρασκευή, η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης και η Ρετζίνα Φριζή θα παρουσιάσουν τις μπορεκίτας κον μερεντζένα και τη χάλα. Το Σάββατο, οι «Ακρίτες του Πόντου» και η Ηλιανή Παλαχίδου θα αναλάβουν την παρασκευή περέκ φούρνου, ενώ την Κυριακή η αρμενική κοινότητα θα παρουσιάσει τη γκάτα, ένα παραδοσιακό αρμενικό γλυκό.
Στο ίδιο πρόγραμμα συναντάμε τη λαδένια, την παραδοσιακή τυρόπιτα και τη σπανακόπιτα, αλλά και συνταγές που αξιοποιούν το ψωμί με πιο απροσδόκητους τρόπους. Ανάμεσά τους, τα γιουβαρλάκια με ψωμί και οι προτάσεις του σεφ Γιάννη Κατσαντώνη με κουλούρι, αυγά και παστουρμά.
Πρόκειται για μια ενδιαφέρουσα καταγραφή της γαστρονομικής πολυμορφίας της Θεσσαλονίκης, όπου οι συνταγές λειτουργούν ως φορείς μνήμης και μεταφέρουν στοιχεία της ιστορίας κάθε κοινότητας στη σύγχρονη κουζίνα.
Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων στη Philoxenia 2026
Οι δράσεις «Φουρνίσματα Θεσσαλονίκης» θα πραγματοποιηθούν από την Παρασκευή 13 έως και την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, στο Περίπτερο 15, Stand C06.
Παρασκευή 13 Νοεμβρίου
- 12:30: Η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης και η Ρετζίνα Φριζή παρουσιάζουν τις παραδοσιακές συνταγές «Μπορεκίτας κον μερεντζένα» και «Χάλα».
- 13:30: Ο Βασίλης Τσιρώνης, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Διαιτολόγων – Διατροφολόγων Ελλάδος, μιλά για το ψωμί με θέμα «Ψωμί: Φίλος ή εχθρός και γιατί;».
- 14:00: Ο Αναστάσιος Κεσσόπουλος παρουσιάζει την παρασκευή ζυμωτού ψωμιού αργής ωρίμανσης.
- 15:30: Ο Thessaloniki Chef Ambassador Γιάννης Κατσαντώνης παρουσιάζει τη δράση «Ζυμαρικά αλλιώς».
- 16:30: Η Σύλβια – Ιωάννα Κουμεντάκη από το Chef Stories αφηγείται τη «Θεσσαλονικιώτικη ιστορία του ψωμιού».
- 17:30: Ο Θανάσης Βαθιώτης πραγματοποιεί ζωντανή επίδειξη παρασκευής κουλουριού Θεσσαλονίκης.
Σάββατο 14 Νοεμβρίου
- 12:30: Οι «Ακρίτες του Πόντου» και η Ηλιανή Παλαχίδου παρουσιάζουν το «Περέκ φούρνου».
- 13:30: Ο Ιωάννης Τζιάλλας, Α΄ Αντιπρόεδρος του Σωματείου Αρτοποιών Θεσσαλονίκης, μιλά για το κουλούρι Θεσσαλονίκης.
- 14:00: Ο Νικόλαος Ιωαννίδης παρουσιάζει ζωντανά την παρασκευή του παραδοσιακού κουλουριού.
- 15:30: Η Thessaloniki Chef Ambassador Σοφία Τεφτσή προτείνει «Γιουβαρλάκια με ψωμί».
- 16:30: Η Νανά Ζυγούρα παρουσιάζει το θέμα «Ψωμί: Χθες, σήμερα, αύριο».
- 17:30: Ο Απόστολος Μαρίνης πραγματοποιεί επίδειξη παρασκευής παραδοσιακής τυρόπιτας και σπανακόπιτας.
Κυριακή 15 Νοεμβρίου
- 12:30: Ο Αρμένικος Σταυρός του Ελέους Μακεδονίας και Θράκης, μέσω του Παραρτήματος «ANI» Θεσσαλονίκης, και η Emma Sharoyan παρουσιάζουν την αρμενική συνταγή «Γκάτα».
- 13:30: Η Έλσα Κουκουμέρια, με τη συμμετοχή της Ομοσπονδίας Αρτοποιών Ελλάδος και του Σωματείου Αρτοποιών Θεσσαλονίκης, παρουσιάζει τη λαδένια.
- 14:00: Ο Αναστάσιος Κεσσόπουλος πραγματοποιεί ζωντανή επίδειξη παρασκευής λαδένιας.
- 15:30: Ο Thessaloniki Chef Ambassador Γιάννης Κατσαντώνης ολοκληρώνει το πρόγραμμα με δημιουργικούς συνδυασμούς που περιλαμβάνουν κουλούρι, αυγά και παστουρμά.
Πληροφορίες για τους επισκέπτες
Διοργάνωση: Δήμος Θεσσαλονίκης – Τμήμα Τουρισμού.
Ημερομηνίες: 13, 14 και 15 Νοεμβρίου 2026.
Τοποθεσία: Διεθνής Έκθεση Τουρισμού Philoxenia – Hotelia 2026.
Σημείο: Περίπτερο 15, Stand C06.
Είσοδος: Με προεγγραφή.
Ώρες λειτουργίας της έκθεσης:
- Παρασκευή 13 Νοεμβρίου: 11:00–20:00.
- Σάββατο 14 Νοεμβρίου: 10:00–20:00.
- Κυριακή 15 Νοεμβρίου: 10:00–18:00.
Η Θεσσαλονίκη είναι μέλος του Δικτύου Δημιουργικών Πόλεων της UNESCO στον τομέα της Γαστρονομίας και η δράση «Φουρνίσματα Θεσσαλονίκης» εντάσσεται στην προσπάθεια ανάδειξης αυτής της ταυτότητας. Για τρεις ημέρες, το ψωμί γίνεται αφορμή για να γνωρίσει κανείς συνταγές, τεχνικές και γαστρονομικές επιρροές που εξακολουθούν να έχουν θέση στην καθημερινότητα της πόλης.